World Medical Hospital (WMC), Thailand

Language


ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ (Thyroid nodules)
 
หน้าที่ของต่อมไทรอยด์
ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมขนาดเล็กที่มีรูปร่างเหมือน ผีเสื้อ อยู่ที่คอใต้ลูกกระเดือกมีขนาดยาว 4 ซม. กว้าง 1-2 ซม. ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่สาคัญคือ Tetraiodothyronine (thyroxin หรือ T4) และ Triiodothyronine (T3) ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกายอุณหภูมิของร่างกาย ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ระดับไขมันในเลือด รวมทั้งอารมณ์และความรู้สึกรู้ได้อย่างไรว่าเป็นก้อนที่ต่อมไทรอยด์ต่อมไทรอยด์ เป็นต่อมที่อยู่ด้านหน้าลำคอ เมื่อผิดปกติจะโตขึ้น และเห็นเป็นก้อน บางครั้งก็เห็นเป็นก้อนเดี่ยวๆ บางครั้ง ก็โตเป็นลักษณะหลายๆ ก้อนติดกันแต่ที่สาคัญคือ ก้อนที่เกิดบนต่อมไทรอยด์ จะขยับเคลื่อนขึ้น-ลงเวลาเรากลืน
 
ไทรอยด์เป็นพิษ และไม่เป็นพิษ
ต่อมไทรอยด์ที่โตขึ้น จะมีโรคอยู่ 2 กลุ่มใหญ่คือกลุ่มที่เป็นพิษ และ ไม่เป็นพิษ ไทรอยด์เป็นพิษ เป็นภาวะ หรือ โรคที่เกิดจากการทางานของต่อมไทรอยด์ผิดปกติ มีการทำงานมากเกินไป เกิดการสร้างฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์มากผิดปกติ ทาให้การทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายผิดปกติตามไปด้วย อาการที่พบคือ ใจสั่น หงุดหงิดขี้ร้อน เหงื่อออกง่าย กินจุแต่น้ำหนักไม่เพิ่ม หรือกลับผอมลง บางคนมีผิวค่อนข้างชื้น บางคนมีอาการท้องเสียส่วนบางคนก็ตาโปนออก ฯลฯ ในกรณีที่ต่อมไทรอยด์ไม่เป็นพิษ จะไม่มีอาการดังกล่าว พบแต่ต่อมไทรอยด์ที่โตขึ้นเท่านั้น มีความเข้าใจผิดและสับสนเสมอระหว่างไทรอยด์เป็นพิษ กับมะเร็งไทรอยด์ ไทรอยด์เป็นพิษไม่ใช่มะเร็งและมักจะพบว่าคนที่มีภาวะไทรอยด์เป็นพิษไม่ค่อยเป็นมะเร็ง ไทรอยด์
 
ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว อาจเป็นโรคต่างๆได้ ดังนี้
1. เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ (thyroid -adenoma) พบได้ประมาณร้อยละ 20-30
2. เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ที่เป็นพิษร่วมด้วย (toxic adenoma) เป็นเนื้องอกที่สามารถผลิตฮอร์โมน (ปกติ thyroid adenoma จะไม่ผลิตฮอร์โมน) พบได้ไม่บ่อย
3. มะเร็งของต่อมไทรอยด์ (thyroid carcinoma)พบได้ร้อยละ 10-15 ในระยะเริ่มต้นจะเป็นก้อนเดี่ยว ขนาดเล็ก และโตขึ้นเรื่อยๆ ก่อนที่จะมีการแพร่กระจายเป็นก้อนหลายก้อนในเนื้อต่อมไทรอยด์ หรือแพร่กระจายไปที่อื่น เช่นที่ต่อมน้ำเหลือง หรือ ที่กระดูก ฯลฯ บางคนอาจมีอาการเสียงแหบ หรือก้อนใหญ่ขึ้นจนหายใจไม่สะดวก
4. คอพอก หรือ คอหอยพอก (nodular goiter)ร้อยละ 50 - 60 ของก้อนเดี่ยวที่ต่อมไทรอยด์มีความผิดปกติอยู่ในกลุ่มของคอหอยพอก ซึ่งในระยะเริ่มต้นจะตรวจพบลักษณะเป็นก้อนเดี่ยว แต่เมื่อเวลาผ่านไป จะพบการโตขึ้นของต่อมไทรอยด์ เป็นก้อนหลายก้อน หรือ โตที่คอทั้ง 2 ข้างได้
 
วินิจฉัยโรค
1. การซักประวัติและการตรวจร่างกายโดยละเอียด
2. การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อดูระดับฮอร์โมน ของต่อมไทรอยด์
3. การสุ่มเจาะเนื้อเยื่อจากต่อมไทรอยด์ไปตรวจด้วยเข็มขนาดเล็ก
4. การตรวจโดยใช้อัลตราซาวด์หรือเอกซ์เรย์คอมพิวเตอร์ในบางกรณี
 
แนวทางการรักษา
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักตรวจพบก้อนที่ต่อมไทรอยด์โตเพียงอย่างเดียว โดยไม่พบอาการอื่น ผลการตรวจระดับฮอร์โมนมักพบว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ แนวทางการรักษามีได้หลายแนวทางดังนี้คือ
1. ให้ยาเสริมฮอร์โมนไทรอยด์ในกรณีที่ผลการสุ่มเจาะเนื้อเยื่อไม่พบเนื้อเยื่อผิดปรกติ
2. ให้ยาต้านการอักเสบและเฝ้าระวังความผิดปรกติของระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในกรณีที่ผลการสุ่มเจาะเนื้อเยื่อพบมีการอักเสบ
3. ทำการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกบางส่วนหรือออกทั้งหมด ในกรณีที่ผลการสุ่มเจาะเนื้อเยื่อพบเนื้อเยื่อมะเร็ง
4. การเฝ้าดูอาการและทาการสุ่มเจาะเนื้อเยื่อเป็นระยะๆ ในกรณีที่ผลการสุ่มเจาะเนื้อเยื่อไม่พบเนื้อเยื่อผิดปรกติและไม่มีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ แนวทางการรักษาก้อนที่ต่อมไทรอยด์มีหลายวิธี แต่ละวิธีมีข้อดีข้อด้อยต่างกัน การเลือกวิธีรักษาจึงขึ้นอยู่กับการปรึกษาหารือระหว่างแพทย์และผู้ป่วยเพื่อหาวิธีที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยในแต่ละราย
 
 
สอบถามและรับคำปรึกษาเพิ่มเติม
ศูนย์โสต-ศอ-นาสิก เฉพาะทาง
ชั้น 3 โรงพยาบาลเวิลด์เมดิคอล
โทร. 028369999 ต่อ 3921-2